Cmentarz Choleryczny Świątniki

Cmentarz choleryczny, położony w lesie około 300 metrów od Szkoły Przemysłowej na przedłużeniu ulicy Węgielnik, przypomina o trudnych czasach epidemii i wojen, które dotknęły tę okolicę. Każda miejscowość w przeszłości stawiała czoła chorobom zakaźnym, które przerażały swoim zasięgiem, szybkim rozprzestrzenianiem się oraz bezradnością wobec nich. Zmarłych w wyniku tych epidemii chowano z dala od osiedli ludzkich – w lasach lub na odludnych terenach, które często wzbudzały grozę i lęk mieszkańców.

Upływ czasu sprawił, że drewniane krzyże zbutwiały, a pamięć o pochowanych z wolna zanikała. Nazwa „choleryk” długo wzbudzała obawy i kojarzyła się z tragedią dawnych epidemii. W czasie działań wojennych cmentarze tego typu nierzadko stawały się miejscami, gdzie z szacunkiem pochowano kolejne ofiary – żołnierzy, partyzantów czy czasem nawet cywilów. Nie zawsze istniała możliwość pochowania poległych w ich rodzinnych stronach, a żołnierze często nie dożywali dotarcia do lazaretów.

Obecnie cmentarz oznacza wiekowy, mocno nadgryziony czasem krzyż oraz mogiła obłożona kamieniami, przy której znajduje się stalowa tabliczka z wybitymi punktakiem datami: 1872 – rok epidemii, 1914 – upamiętniający pierwszą wojnę światową, oraz 1945 – odnoszącą się do drugiej wojny światowej. Nad datami widnieje napis „KW 382B” (Kwatera wojenna nr 382 B), a poniżej znajduje się krzyż.

W 1914 roku w okolicy Świątnik miała miejsce potyczka, w wyniku której zginęło około dwudziestu żołnierzy, w tym Rosjanie. Miejscowy proboszcz odmówił ich pochówku na cmentarzu parafialnym, więc zostali pochowani właśnie w tym miejscu. Z kolei w 1945 roku pochowano tam żołnierzy niemieckich i prawdopodobnie ukraińskich (z oddziałów ROA, tzw. „własowców”), którzy zginęli w zimowych walkach tego roku. Cmentarz jest miejscem cichej pamięci o tragicznych losach tych, którzy tu spoczywają.

LOKALIZACJA:

GMINA: Świątniki Górne